Kraliçe Arı Irkları ve Özellikleri

Coğrafi koşullar, iklimler, bitki örtüleri, mevsim yapıları gibi özellikler her canlının dünyaya gelişinden sonraki gelişimini etkileyip yeni türlere evirilmesine yol açmaktadır. Bu durum her canlıda olduğu gibi ana arı larda da yaşadıkları bölgenin koşullarına göre yeni türler oluşmasına yol açmıştır.

Oluşumunu tamamlayan ana arı türleri yaşadıkları şartların sonucunda birbirinden farklı özellikler göstermektedirler. Fiziksel anlamda gözlemlenen farklılıklar karakteristik özelliklerinde de görülmektedir. Bu farklılıklar kovanların başarısını ya da başarısızlığını etkilemektedir. Dünyanın farklı bölgelerinde yapılan araştırmalar neticesinde şimdiye kadar 24 farklı arı ırkı gözlemlenmiştir.

Başlıca Ana arı Özellikleri

Ana arı türlerinin bu farklılıkları öncelikle fiziksel özellikleri ile ayrılmaktadır. Bedensel büyüklükleri, renk tonlarındaki farklılıklar, dillerinin uzunluk ölçüleri, balmumu bezlerindeki şekillerinin yapısı, kanat ölçüleri, kanatlarında sahip oldukları damar yapıları, vücutlarını saran kıl yapıları gibi özellikler ana arıları birbirinden ayıran en belirgin özellik farklılıklarıdır. Bundan sonra incelenen karakteristik yapıları da arı ırklarının değer farklılıklarını oluşturmaktadır.

Ana arıların değer farklılıklarını oluşturan ve kendi ırkının özelliklerinin olup olmamasını incelemek için bazı sınıflandırmalar yapılmıştır. Bunlara örnek olarak uysal olup olmaları, hastalıklara karşı ne kadar dirençli oldukları, bal üretimindeki kapasiteleri, propolis üretim kapasiteleri, çetin iklim koşullarına göstermiş oldukları direnç gibi farklılıklar ilk göze çarpan özelliklerdir.

Tüm bu özellikler göz önüne alındığında ekonomik olarak öne çıkan en önemli ırklar, İtalyan, Kafkas ve Karniyolve Belfast arı ırklarıdır. Bu ırklar ekonomik değerleri en yüksek olan ve en çok tercih edilen türlerdir. Üstün olan bu ırklardan beklenen özellikleri aşağıdaki gibi sıralanabilir;

• Uysal olup insanlara yakın durabilmeleri
• Kovan dışındaki uçuş mesafelerinin uzun olması
• Bal ve polen toplama kabiliyetlerinin daha fazla olması
• Hastalıklara karşı dirençli olması
• Kovanlarını temiz tutabilmeleri
• Hortum yapılarının uzun olması
• İklim ve coğrafi koşullara karşı dirençli olması
• Ana arıların yumurtlama oluşunda yüksek yetenekli olması
• Düşük oğul eğilim yapısına sahip olması

 

Dünya üzerinde yaygın olan bazı ana arı ırklarla ilgili detaylı bilgiler aşağıdaki gibi sıralanabilir.

Karniyol Ana Arı

Karniyol arıları Avusturya Alpleri, Yugoslavya ve Tuna Vadisi bölgelerinden gelmektedir. Macaristan, Hırvatistan ve Bosna-Hersek dahil olmak üzere Doğu Avrupa’nın çoğunda bulunabilirler.

Karniyol ırkı diğer ırklara göre daha küçük bir yapıya sahiptir. Kısa ve sık olan kıl örtüsü gri tonlu bir renge sahiptir. Üzerlerinde genellikle kahverengi tonlarda benekler bulunur bazılarında kahverengi halkalarda mevcuttur. Küçük yapıları olmasına rağmen polen ve nektar depolarını kullanıp kovana getirme kapasiteleri epey yüksektir.

Karniyol arılar en nazik, en uysal ve çalışması en kolay arı türleridir. Yumurtlama konusunda diğer türlere göre çok daha başarılı ve daha az yemek ihtiyacı duyarlar. Geldikleri bölge dolayısıyla değişen ve zorlaşan hava şartlarına uyum sağlamaktadırlar. Bunun yanında soğuk iklim şartlarında bile kışlama yeteneklerine sahiptirler. Yön bulma kabiliyetleri yüksektir. Bu yüzden kovanlarını kolaylıkla bulabilirler. Saldırgan olmadıkları için yağmacılık özellikleri yoktur.

Belfast Ana Arı

Belfast ana arıları bir melezdir. 20. yüzyılda İngiltere’nin güneybatısındaki Buckfast Manastırı’ndan Brother Adam tarafından geliştirildiler. Stok, Kanada yoluyla Amerika Birleşik Devletleri’ne ithal edildi ve şimdi Amerika Birleşik Devletlerinde yoğun olarak görülmektedir.

Belfast arıları sarı ila kahverengi renktedir ve birçok insanın bir bal arısını hayal ederken düşündüklerine benzer. Uysal, nazik ve çalışması kolay arı türleri içindedirler. Melez yapıda olmaları bu ırkı diğerlerinden ayıran en büyük özelliktir. Yavru atımları hızlı ve bal verimi oldukça yüksektir. Melezleştirildiği ana babalarından daha verimli bir türdür. Yön bulma konusunda üstün kabiliyetlere sahiptirler. Soğuk hava şartlarına dayanıklıdır ve soğuk kış mevsimleri bu arılar için bir normdur. Bu yüzden ilkbaharda kovan boyutunu hızla oluşturmaya başlarlar.

Kafkas Ana Arı

Kafkas arıları aslen Orta Kafkasya bölgesinin yüksek vadilerindendir. Bu bölge Karadeniz ve Hazar denizleri arasındadır.

Kafkas arıları gümüş-gri ila koyu kahverengi renktedir. Diğer birçok arı türünden daha uzun bir hortuma sahiptirler ve bu nedenle daha fazla nektar kaynağından yararlanabilirler. Geldikleri bölgelerden dolayı çok çetin hava şartlarına karşı en dirençli ana arı türlerindendir. Soğuk yerlerde verimi daha fazladır. Soğuk havalarda dahi erken vakitte kovan dışına çıkıp nektar toplama görevini yaparlar. Sakin ve çalışması kolay olan bu ırk dışarıdan gelen saldırılara karşı kovanını koruma konusunda savaşçıdırlar. Yavru verimleri ve bal verimleri yüksektir. Olumsuz özellikleri içinde ürettikleri propolis yumuşak ve yapışkandır, bu da arıcıların kovanı incelemesini zorlaştırabilir. Yağmacılık eğilimine sahiptir. Nosema hastalığına dirençsizdir bu yüzden sürekli önlem alınması gerekmektedir. Erken vakitte kışa hazırlanmaya başladıklarından dolayı kış bitiminde daha güçsüz ve verimsiz şekilde bahara başlarlar.

Karpat Ana Arı

İsmini Ukrayna’nın kuzeyindeki Karpat Dağlarından alan Karpat Ana Arılar özellikle doğu Avrupa’da yaygındırlar.

Gümüş ve gri tonlarda renklere sahip olan bu ırk soğuk iklim şartlarına alışkın ve yüksek rakımlı yerleri daha çok sevmektedir. Bahar girişinde gelişim hızı oldukça hızlıdır. Dil uzunluğu ile Kafkas Arılarından sonra gelmektedir. Sakin ve çalışkanlıkları ile bilinen bu tür verimli bal üretimi ile de dikkat çekmektedir. Yön bulma kabiliyetleri bakımından güçlüdürler. Kovan dışında uçuş mesafeleri yüksek ve kovanda çalışma arzuları yüksektir. Kovan temizliği konusunda titiz çalışmaları ile bilinmektedirler. Bulundukları çevrenin şartlarına hızla uyum sağlayabildikleri için daha geniş bölgelerde tercih edilen bir ırk haline gelmektedirler. Hastalıklara karşı aşırı dirençli olmaları ve sahip oldukları istikrarlı bağışıklık sistemi ile diğer ırklardan kendini farklı tutmaktadır.

 

İtalyan Ana Arı

İtalya’daki Apennine Yarımadası anavatanından çıkmış olan bir türdür. 1959 yılında Amerika Birleşik Devletlerinde tanıtılmış üstün ırkların başındadır.

Çalışkanlıkları ve uysal olma özelliği bu arılarla çalışmayı kolaylaştırmaktadır. İtalyan ana arı yumurtlama konusunda çok verimlidir. Yavrularını büyütme yeteneklerinin fazla olması baharda güçlü koloni oluşturma özelliğine sahiptir. Kovanlarının temizliği konusunda çok titiz çalışırlar. Olumsuz olduğu noktaları ise yön bulma yetenekleri diğer türlere göre daha zayıftır. Bundan dolayı koloniler diğer kolonilere sürüklenebilir ve bu durum hastalık taşınmasına yol açabilir. Ek olarak yağmacılık özelliğine sahip arı türlerindendir.

Yığılca Ana Arı

Düzce’nin Yığılca ilçesinde ismini almaktadır. Bölge sanayi bölgelerinden uzak olması sebebiyle ve zorlu ulaşım şartlarından dolayı dışarıdan arı girişinin olmadığı izole bir yapıya sahip bölgedir. Bölge sahip olduğu nektar çeşitliliğinden dolayı bal üretimi ve arıcılık için oldukça uygun ve elverişli bir bölge olarak dikkat çekmektedir. Diğer arı türlerine nazaran daha büyük ve geniş kanat yapısına sahip olması bu türün daha fazla bal taşıma kapasitesi olduğunun göstergesidir.

Çalışkan ve uysal yapıya sahip olması çalışmasını kolaylaştırmaktadır. Bal verimi konusunda fazlasıyla verimlidir ve az koloni ile yüksek miktar üretime elverişlidir. Yaşadığı coğrafyanın iklimine uyum sağlamış ve soğuk kış şartlarında dayanıklılığını yükseltmiştir. Hastalıklara karşı dirençlidir. Popülasyonunu kışa girerken düşürerek bal stokunu oldukça ekonomik kullanırlar. Bahar girişinde iste hızla gelişimini artırırlar ve bal sezonu ile maksimum verime ulaşırlar. Petek derinliklerini fazla yaparak depolama alanında maksimum verimin elde edilmesini sağlarlar.